(khoahocdoisong.vn) – Theo GS.TSKH Ngô Việt Trung, Chủ tịch Hội Toán học Việt Nam, không có công bố quốc tế thì không thể ngăn cản việc cho ra lò các “tiến sĩ rởm”. Điều tai hại nhất của Quy chế mới là tạo ra hành lang pháp lý cho việc này.

Quy chế mới là bước thụt lùi

Quy chế tuyển sinh và huấn luyện và đào tạo trình độ tiến sỹ vừa được phát hành kèm theo Thông tư số 08/2017 / TT-BGDĐT ngày 4/4/2017 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT. Một trong những điểm mới của quy định này là bổ trợ việc gật đầu luận án không cần có công bố quốc tế. Đây cũng là điểm gây tranh cãi trong dư luận .

GS.TSKH Ngô Việt Trung, quản trị Hội Toán học Nước Ta. Ông nguyên là Viện trưởng Viện Toán học Nước Ta, được bầu làm Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học những nước Thế giới thứ 3 ( TWAS ) năm 2000. Ảnh : VNM .

Trao đổi với phóng viên, GS.TSKH Ngô Việt Trung, Chủ tịch Hội Toán học Việt Nam cho biết, khi xem xét đào tạo tiến sĩ ở bất kỳ một đại học nào tại các nước đang phát triển, người ta thường chỉ hỏi một câu là luận án cần bao nhiêu công bố quốc tế thì được bảo vệ. Vì công bố quốc tế là sự đánh giá khách quan nhất đối với chất lượng luận án.

Tuy nhiên, Quy chế mới giảng dạy tiến sỹ vừa mới phát hành đã hủy bỏ trọn vẹn nhu yếu luận án phải có công bố quốc tế của Quy chế cũ phát hành năm 2017 .
Thậm chí, theo Khoản c Điều 14 của Quy chế mới, luận án chỉ cần có 3 bài báo đăng trên những tạp chí khoa học trong nước được Hội đồng Giáo sư nhà nước lao lý nhìn nhận tới 0,75 điểm là hoàn toàn có thể đem ra bảo vệ. Hiện nay, những tạp chí khoa học trong nước được những Hội đồng Giáo sư nhà nước chia làm 3 loại tốt, trung bình và kém, được tính tối đa lần lượt 1 điểm, 0,75 điểm, 0,5 điểm cho mỗi công bố. Phần lớn những tạp chí loại 0,75 điểm được xuất bản bởi những trường ĐH, quy trình tiến độ duyệt bài dễ dãi, thậm chí còn còn tuỳ tiện. Nghiên cứu sinh hay người hướng dẫn rất thuận tiện ảnh hưởng tác động để được đăng bài. Thực tế, ông đã từng thấy có tác giả có đến 5 bài đăng trong cùng 1 số ít báo trường .
“ Thử hỏi, có mấy ai trong tất cả chúng ta ( chứ chưa nói đến quốc tế ) đọc những bài báo trong những tạp chí loại này ? Chất lượng bài như thế nào, ai cũng rõ ”, ông Trung cho biết .
Theo ông Trung, so với Quy chế huấn luyện và đào tạo tiến sỹ năm 2017 thì pháp luật mới là một bước thụt lùi ghê gớm .
Bởi Quy chế năm 2017 nhu yếu luận án có công bố tối thiểu 2 bài báo trong đó có 1 bài đăng trên tạp chí thuộc hạng mục ISI / Scopus ( bài kia hoàn toàn có thể là bài trong nước ) hoặc đã công bố tối thiểu 2 báo cáo giải trình bằng tiếng quốc tế trong kỷ yếu hội thảo chiến lược quốc tế hoặc 2 bài báo trên tạp chí khoa học quốc tế. ISI và Scopus là tên hai hạng mục tạp chí quốc tế đã được kiểm định về chất lượng .
Tiêu chuẩn trên chỉ là trong bước đầu nhằm mục đích tiệm cận huấn luyện và đào tạo tiến sỹ theo chuẩn quốc tế, vẫn còn kém những nước Khu vực Đông Nam Á. Ví dụ như Đại học Malaya ( Malaysia ) nhu yếu luận án tiến sỹ những ngành khoa học tự nhiên phải có 2 bài ISI, những ngành khoa học xã hội có 1 bài ISI ( nhu yếu đăng bài ISI của họ khó hơn đăng bài Scopus của Quy chế 2017 rất nhiều ) .

Thế mà Quy chế mới đã không những bỏ hẳn yêu cầu công bố quốc tế mà còn bỏ cả yêu cầu viết bài bằng tiếng nước ngoài. Đó rõ ràng là một bước thụt lùi vô lý.

Không công bố quốc tế, không ngăn cản được lò “tiến sĩ rởm”

GS.TSKH Ngô Việt Trung cho biết thêm, ông không phản đối công bố trong nước. trái lại, ông là một trong những người tiên phong cổ súy cho việc bắt buộc những đề tài nghiên cứu và điều tra của Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia Nafosted phải có thêm công bố trong nước .
Tuy nhiên, yếu tố là cần phải có pháp luật số lượng giới hạn số lượng và chất lượng tạp chí. Thực tế cho thấy những đề tài chỉ chọn tạp chí có chất lượng kém nhất, dễ đăng nhất vì những tạp chí này đăng ngay, không cần phải duyệt. Tóm lại, những tạp chí nghiêm chỉnh không nhận được nhiều bài trong lúc những tạp chí thấp hơn nhận được những bài kém chất lượng .
Theo lý giải của đại diện thay mặt Bộ GD&ĐT, Nước Ta hiện có trên 400 tạp chí khoa học, trong mạng lưới hệ thống tạp chí được Hội đồng Giáo sư nhà nước tính điểm. Sự ghi nhận, công nhận so với những tạp chí trong nước ờ Quy chế mới sẽ là động lực để những tạp chí khoa học phấn đấu nâng cao chất lượng, tiệm cận với những tiêu chuẩn quốc tế .
Tuy nhiên, theo ông Trung, cách lý giải đó không thuyết phục. Bởi vì, làm thế nào hoàn toàn có thể cùng lúc nâng cao chất lượng hàng trăm tạp chí trong nước khi người ta sẽ chọn đăng những tạp chí kém chất lượng, dễ đăng ; còn những tạp chí nghiêm chỉnh thì lại “ ế ” ?
Điều tai hại nhất của Quy chế mới là sẽ tạo ra hiên chạy pháp lý cho việc giảng dạy “ tiến sỹ rởm ”. Bởi nhu yếu luận án tiến sỹ có công bố trong những tạp chí quốc tế là tiêu chuẩn khách quan duy nhất so với một ” tiến sỹ thật “. Không có một tiêu chuẩn khách quan thì những lao lý nguồn vào hay nhu yếu báo cáo giải trình xã hội, liêm chính học thuật … không hề ngăn cản được việc này. Chỉ cần vài năm đào tạo và giảng dạy tiến sỹ theo Quy chế mới thì thật giả sẽ lẫn lộn, xã hội sẽ không còn ai tin vào học vị tiến sỹ nữa .

Trong khi đó, tiến sĩ là những người đóng vai trò chủ chốt trong giáo dục đại học. Giáo dục đại học mà đi xuống thì trình độ nhân lực lao động cũng đi xuống, thậm chí thua kém cả các nước Đông Nam Á, dẫn đến Việt Nam sẽ thua về kinh tế.

Theo ông Trung, Quy chế cũ 2017 không phải là không có những khiếm khuyết. Trong đó, có việc 1 số ít ngành khoa học xã hội và nhân văn ( KHXH&NV ) khó huấn luyện và đào tạo tiến sỹ vì khó có công bố quốc tế. Ngoài ra, việc nhu yếu công bố quốc tế một cách chung chung hoàn toàn có thể dẫn tới việc nghiên cứu sinh bỏ tiền ra để mua bài ở những “ tạp chí ăn thịt ” .
Nhưng không hề vin vào đó để hạ thấp tiêu chuẩn so với công bố quốc tế. Đối với KHXH&NV, cần có lộ trình, mở màn với nhu yếu công bố quốc tế ở mức thấp như pháp luật nghiệm thu sát hoạch đề tài của Quỹ Nafosted. Đối với nạn “ mua bài ”, Bộ GD&ĐT chỉ cần nhu yếu công bố trong những tạp chí quốc tế có uy tín không hề dùng tiền mua được. Không phải cứ nhu yếu công bố trong nước thì dẹp được nạn này chính do việc mua hay thuê viết bài đăng trong nước còn dễ hơn đăng ở quốc tế rất nhiều .
“ Tôi thiết tha đề xuất Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn ra quyết định hành động sửa Quy chế giảng dạy tiến sỹ mới theo ý thức của Thủ tướng ” học thật, thi thật, nhân tài thật “, ông Trung nói .

GS.TSKH Ngô Việt Trung cho biết, quy chế đào tạo tiến sĩ mới cho phép người hướng dẫn không cần có công bố quốc tế, chỉ cần có 2 công bố trong các tạp chí trong nước loại trung bình trong 5 năm cuối, còn thấp hơn cả chuẩn đầu ra 3 công bố cùng loại của nghiên cứu sinh. Đó là điều ngược đời. Thậm chí, tiến sĩ tốt nghiệp xong có thể đào tạo tiến sĩ mới gần như ngay lập tức (chỉ cần sau 1 năm giảng dạy). Với chuẩn đầu ra thấp như thế này chỉ sau vài năm, trình độ tiến sĩ sẽ “xuống dốc không phanh”.

Đánh giá bài viết