Có một người thầy của những nhà khoa học nổi tiếng, dù đã thành danh trên quốc tế, họ vẫn nhắc tới thầy với một niềm yêu kính vô hạn. Hìn …

Có một người thầy của những nhà khoa học nổi tiếng, dù đã thành danh trên quốc tế, họ vẫn nhắc tới thầy với một niềm yêu kính vô hạn. Hình như, tình cảm ấy, trong khung cảnh của giáo dục lúc bấy giờ thật khan hiếm với nhiều người. Từ những ngày tháng khó khăn vất vả nhất, khi thầy phải sống bằng những đồng xu tiền nhỏ nhoi của thời bao cấp, đạp chiếc xe đạp điện tọc tạch, thầy đã không khi nào nhận chiếc phong bì từ mái ấm gia đình học viên .

Tôn Thân - người thầy giản dị của Ngô Bảo Châu
GS Ngô Bảo Châu là học trò khóa thứ 7, khóa sau cuối thầy Tôn Thân giảng dạy tại Trường trung học cơ sở Trưng Vương, TP.HN. Trong diễn văn tại lễ mừng GS Ngô Bảo Châu tại Mỹ Đình, GS đã nhắc tới thầy Tôn Thân tiên phong, góp thêm phần giảng dạy ông về môn Toán. Trong ảnh, thầy Tôn Thân và GS Ngô Bảo Châu trong vòng vây người hâm mộ .

Không muốn học trò coi thường mình

Thầy Tôn Thân là giáo viên dạy toán cấp II của nhiều nhân vật nổi tiếng : GS Ngô Bảo Châu, GS Vũ Hà Văn, GS Lê Hồng Vân, GS Vũ Đình Hòa, GS Đặng Vũ Minh, nhà báo Thu Uyên …

15 năm dạy những lớp chuyên toán của TP.HN đặt tại Trường trung học cơ sở Trưng Vương, mở màn từ năm 1969, thầy đã phát hiện và huấn luyện và đào tạo nhiều HS, để rồi sau này, từ những viên gạch tiên phong mà thầy đặt nền móng, từ sự yêu thương và công minh của thầy so với tổng thể học trò, họ đã gặt hái nhiều thành công xuất sắc trên đường đời và luôn khắc ghi hình ảnh thân thương về thầy .

Thầy Tôn Thân, trong căn nhà mới chuyển đến gần chục năm nay, mới được sửa sang lại từ năm ngoái, đã tràn ngập những bông hoa chúc mừng của học trò cũ đến trước ngày 20/11 .

Có ai đó đã nói rằng, muốn biết được tình cảm thực của trò, phải biết đợi ! Đợi khi nào những em không còn học mình ở trường nữa, thầy Thân đùa là ” khi nào những em hết là con tin của mình “, đã ra trường, đã lặn lội ở phương trời nào mà về thăm mình mới là đáng quý, là thực .

Thầy Tôn Thân kể, từ ngày vẫn còn sống trong căn nhà rộng 22 mét vuông ở 16 Hàng Da, nơi gần chục người trong mái ấm gia đình nhà thầy sinh sống, khi mà lương của thầy chỉ có 53 đồng / tháng, thầy đã không nhận bất kể quà cáp biếu xén của cha mẹ .

Đã có thời người ta rẻ rúng ngành sư phạm quá, khiến cho người giỏi không muốn vào ngành sư phạm. Nhưng nếu vì nghèo mà người thầy ưa được biếu xén quà cáp thì HS coi thường. Thời nào cũng thế, người ta luôn ngưỡng mộ những người thầy có cả trí tuệ và nhân cách

Tôn Thân

Khi được hỏi về thời bao cấp, có hiện tượng kỳ lạ cha mẹ biếu xén quà cáp không, thầy Tôn Thân nói, hiện tượng kỳ lạ giáo viên tận dụng cha mẹ vẫn có. Người thì nhờ suất tem phiếu mua cái này cái kia, người thì nhận lương thực, thực phẩm …

Cái thời khó khăn vất vả ấy, đúng là ai cũng nghèo, cũng khổ, nhưng không có nghĩa là cha mẹ không chăm sóc đến những thầy cô và thực lòng muốn khuyến mãi cái này, cái nọ. Thầy có học trò có bố làm giám đốc Sở thương nghiệp, nhưng thầy không khi nào nhờ cậy mối quan hệ đó để có suất mua ưu tiên cái gì, càng không nhận những quà biếu từ họ .

Thầy Thân nhớ kỷ niệm, có một cha mẹ rút thăm được suất mua cái quạt máy vì liên tục là lao động giỏi nhiều năm liền ( ngày đó quạt máy cực hiếm và không phải ai cũng được quyền mua ), cứ nằng nặc biếu thầy suất mua đó, nhưng thầy không dám nhận, vì cái tình ấy, quà ấy lớn quá .

Mô tả ảnh.
GS Vũ Hà Văn ( HS cũ của thầy Tôn Thân, khóa 1980 – 1981 ) đến thăm thầy giáo cũ khi có dịp về TP. Hà Nội. GS Vũ Hà Văn hiện là giáo sư ĐH tại Mỹ, được coi là số 1 về Toán Tổ hợp .

Thầy Tôn Thân không nhận bất kể quà cáp gì, mặc dầu cả hai vợ chồng đều là giáo viên, lương tháng đều thấp, con ốm đau không đủ tiền mua thuốc, không tiền mua sữa. Nhà thầy ở căn gác 2 phố Hàng Da, ngày ngày phải xuống xách nước sạch từ tầng một lên ( thường 10 giờ khuya mới xuống xách nước vì lúc đó vắng người ), xách nước bẩn từ trên xuống đem đi đổ. Năm 1982, thầy được giải nhất Cuộc thi sáng tạo độc đáo kinh nghiệm tay nghề toàn nước, được thưởng chiếc xe đạp điện thống nhất, nhưng hôm lĩnh thưởng phải dắt bộ về, vì sau đó phải sửa xe mới đi được .

Thầy bảo, “sở dĩ ngày đó, dù nghèo đến mấy, tôi không nhận quà biếu từ phụ huynh vì không muốn học trò coi thường mình. Trẻ con rất nhạy cảm, nếu mình làm không đúng là chúng biết. Nếu để chúng coi thường thì mình không dạy chúng được”.

Thầy Tôn Thân, sau nhiều lần cha mẹ tha thiết ý kiến đề nghị, đã phải gật đầu một món quà, đó là sách. Những cha mẹ có điều kiện kèm theo đi quốc tế, thường mua Tặng Kèm thầy sách dạy Toán bằng nhiều thứ tiếng .

Thầy Tôn Thân cho biết, nhờ hàng chục cuốn sách Toán mà cha mẹ và học trò khuyến mãi ngay, bằng đủ mọi thứ tiếng Anh, Nga, Pháp, Đức, về sau thầy đã vận dụng dạy cho học trò rất hiệu suất cao và trau dồi năng lực viết sách Toán từ lớp 6 đến lớp 9 của mình một cách xuất sắc .

Thầy cảm động mãi một chuyện đã qua nhiều năm, học trò Đặng Hoàng Trung ( khóa học 1976 – 1977 ), một trong ba học viên tiên phong của thầy được huy chương Toán quốc tế ( kỳ thi lần thứ 16 ), sau khi được đi học ở quốc tế đã gửi về một kiện hàng toàn sách Toán, nặng 20 kg, nhờ mẹ phải đưa tận nơi thầy trước ngày 20/11 .

Ngày 19/11, trời mưa tầm tã, thế mà vị cha mẹ ấy, ướt xuề xòa, đi bộ ôm bọc sách Toán bọc ni lông con gửi đến Tặng thầy. Khi bóng người mẹ ấy đã khuất sau góc phố, thầy mới giật mình nhớ ra nhà của em Trung cách nhà thầy 2 cây số …

Người thầy của những nhà khoa học lớn

15 năm dạy chuyên toán ở trường trung học cơ sở Trưng Vương, thầy Tôn Thân đã dạy 7 khóa học trò với 215 HS giỏi toán, đạt 42 giải toàn nước. Năm 1974, đội tuyển Nước Ta lần tiên phong dự thi toán quốc tế ở Đức, có 5 HS thì có tới 4 em là HS cũ của thầy Tôn Thân .

Đó là Hoàng Lê Minh ( HCV ), Đặng Hoàng Trung ( HCĐ ), Vũ Đình Hòa ( HCB ). Thầy mỉm cười nhớ lại khóa tiên phong có Hoàng Lê Minh đạt HCV, và kết thúc khóa thứ 7 cũng có học trò cũ Ngô Bảo Châu đạt HCV.

Mô tả ảnh.
Những học trò cũ vẫn nhiều lúc đến thăm thầy Tôn Thân. Với họ, thầy Tôn Thân là người thầy tỏa sáng về trí tuệ và nhân cách .

Mặc dù rất tự hào về những học trò thành danh trong khoa học hay trở thành nhà doanh nghiệp lớn, thầy vẫn thương và chăm sóc nhiều đến những học trò chẳng may thất bại, nghèo khó .

Thầy cảm động khi nhớ lại, có một học trò sau nhiều năm ra trường vẫn lận đận nên nhất quyết không về thăm thầy theo lớp cũ, không phải trò không nhớ thầy, mà anh quyết tâm phải thành công xuất sắc mới dám về thăm thầy. Nhưng thầy Thân bảo, với thầy, học trò nào cũng như nhau, ai cũng có điểm mạnh, điểm yếu, không riêng gì học trò giỏi thầy mới yêu quý .

GS Vũ Đình Hòa, Trường ĐH Sư phạm TP.HN, người nhiều lần dẫn đoàn HS Nước Ta đi thi Olympic Toán quốc tế, học trò tiên phong được HCV của thầy Tôn Thân đã từng có hồi ức về người thầy mà GS kính trọng thực sự :

” Khi cũng là người thầy trên bục giảng, tôi thấy đây là điều cốt yếu nhất của ngành sư phạm. Không có một giải pháp giảng dạy nào là tốt nếu người thầy không có tình yêu đằm thắm dành cho học trò … Thầy đã gợi cho HS của mình những tham vọng thật lớn, những đích thật cao xa. Với thầy Thân, chúng tôi đã được học bằng hình thức dạy học tiên tiến và phát triển nhất. Có lẽ, thầy là người thứ hai sau cha mẹ luôn lo ngại thật sự cho chúng tôi. Những điều đó thầy làm bằng trái tim và và bằng cái tâm của một con người vì tương lai, chứ không phải vì thành tích cá thể trước mắt. Tôi biết rất rõ điều đó, vì khi đó chúng tôi là những đứa trẻ ngây thơ nhưng nhạy cảm … “

Thầy Tôn Thân, sinh năm 1943, là nhân viên nghiên cứu và điều tra hạng sang của Viện Chiến lược và chương trình giáo dục ( nay là Viện Khoa học Giáo dục đào tạo Nước Ta ). Thầy có hơn 49 đầu sách về giáo dục toán học, chủ biên nhiều sách toán từ lớp 6 đến lớp 9. Thầy được nhận thương hiệu Nhà giáo nhân dân năm 2006. Phương pháp dạy học mà thầy rất tâm đắc là : Đừng bắt người ta uống, hãy bắt người ta khát. Hình ảnh sinh động và cảm động nhất về thầy Tôn Thân và những học trò giỏi toán của mình đã từng bộc lộ qua thiên ký sự rực rỡ nhất dài 15 chương của cựu nhà báo Đỗ Quốc Anh ( nay là Vụ trưởng đảm nhiệm Văn phòng Bộ GD-ĐT phía Nam ) .

Đánh giá bài viết